Rower z fabryki Kamińskiego

Ostatnio otrzymaliśmy od jednego z darczyńców ramę oraz obręcz koła przedwojennego roweru z fabryki Adam Kamińskiego. Postanowiłam zainteresować się historią tych niezwykłych, jakże pięknych jednośladów.

Pierwsze rowery, a właściwie welocypedy, pojawiły się w Polsce w roku 1867. Trafiły one do naszego kraju z wystawy odbywającej się w Paryżu. Fabryki i wytwórnie zajmujące się produkcją powstały na naszych ziemiach jeszcze przed odrodzeniem Polski. Dużym uznaniem cieszyły się te z Fabryki Rowerów i Motocykli Bronisława Wahrena z Warszawy. Firma ta powstała w 1893 roku i słynęła głównie z marek „Syrena” i „Diabeł”.

fot. Muzeum Miasta Piastowa

Sytuacja zaczęła się zmieniać po odzyskaniu niepodległości. Nastąpił rozwój przemysłu rowerowego. W Warszawie i nie tylko największą popularność zdobyły sobie rowery Kamiński. Działały dwie fabryki, należące do dwóch braci Kamińskich, Jana i Adama.
Fabryka Rowerów Adam Kamiński założona w 1923 roku, skupiła się przede wszystkim na produkcji rowerów popularnych. W ofercie miała wiele modeli turystycznych i sportowych. Ich rowery turystyczne były bardzo popularne dzięki przystępnej cenie i możliwości zakupu na raty. Początkowo siedziba firmy mieściła się przy ul. Karolkowej 16, pod koniec lat 30. przeniesiono ją do budynków przy ul. Wolskiej 51. Sklep firmowy mieścił się przy ul. Złotej 62. Firma zatrudniała 120-200 pracowników. Jak większość polskich firm rowerowych, fabryka Adama Kamińskiego wytwarzała głównie ramy i widelce przednie. Osprzęt rowerowy, jak siodełka i piasty kół, importowano z zagranicy lub kupowano je od krajowych producentów.

fot. Muzeum Miasta Piastowa

Pomorska Fabryka Rowerów Jana Kamińskiego zajmowała się bardziej zaawansowanym sprzętem, w tym rowerami wyścigowymi i wyczynowymi oraz rowerami inwalidzkimi.

Podczas konfliktów zbrojnych rower stawał się pojazdem militarnym. Tworzono kompanie rowerowe. Podczas II wojny światowej wykorzystywane były nie tylko przez walczące strony, ale również przez oddziały partyzanckie. Wojsko Polskie używało również rowerów z fabryki A. Kamińskiego. Na stronie Narodowego Muzeum Cyfrowego można obejrzeć zdjęcia z przekazania stu rowerów ufundowanych przez oddział Związku Strzeleckiego przy Polskiej Fabryce Rowerów Adama Kamińskiego w Warszawie. Rowery w 1939 roku otrzymał Pluton kolarzy z 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej.

Katarzyna Michalak

Muzeum Miasta Piastowa

ŹRÓDŁA:

www.bikeboard.pl
zabytkowemotocykleirowery.pl
wrower.pl/historia/rower-w-polsce,5431.html
www.bikepro.pl/historia