Regeneracja po wakacjach

Wakacje oraz czas urlopu pomału zbliżają się do końca. Mimo, że tegoroczny wypoczynek przebiegał niepokojąco z powodu pandemii, wiele osób korzystało z pięknej pogody opalając się i relaksując. Wracają z urlopu wyluzowani, a myślami jeszcze wypoczywają podczas gdy już pierwszego dnia pojawiają się dziesiątki spraw i problemów.

Powrotowi do codziennych obowiązków bardzo często towarzyszy stres. Pourlopowa radość może nie trwać długo, według badań ekspertów, cieszy tak naprawdę jedynie planowanie wyjazdu, a później jest już tylko gorzej. To, jak urlopy wpływają na nastrój, sprawdzili w dużym badaniu Holendrzy (wzięło w nim udział ponad 1500 osób). Badacze zmierzyli poziom szczęścia oraz czas jego trwania przed wakacjami, w czasie trwania urlopu i po nim. Okazało się, że najbardziej cieszymy się w trakcie planowania urlopu! U badanych obserwowano wtedy największą euforię. I ten pozytywny stan trwa średnio 8 tygodni. Po wakacjach dobry humor opuszcza nas w dramatycznym tempie. Zaczyna spadać od razu po zderzeniu z pourlopową rzeczywistością. Nawet u osób, które opisywały swój urlop jako „relaksujący”, nie zauważono poprawy nastroju po powrocie. Jedynie badani, którzy czuli się „bardzo zrelaksowani”, byli trochę bardziej szczęśliwsi post factum. Powroty z wakacji mogą być bolesne i trudne. Utarło się już nawet pojęcie „depresji powakacyjnej”. Dodatkowo tym nieprzyjemnym odczuciom psychicznym towarzyszą problemy cielesne.

Problemy cielesne

Pod wpływem światła słonecznego dochodzi do wysuszenia skóry, zaburzenia równowagi wodno-lipidowej, uszkodzenia elementów podporowych skóry – kolagenu i elastyny, mogą wytwarzać się przebarwienia, rozszerzać naczynia krwionośne. Dochodzi również do niszczenia ceramidów cementu międzykomórkowego. Pod wpływem uszkodzenia skóry przez promieniowanie pojawiają się wolne rodniki, polimeryzuje się kwas hialuronowy. Reasumując – skóra robi się cieńsza, mniej elastyczna, mniej sprężysta i bardziej sucha. Ponadto przez to, że broni się przed czynnikami zewnętrznymi, rogowacieje. Skóra po lecie zawsze jest uszkodzona – w mniejszym lub większym stopniu. Naszym priorytetem na wakacjach nie jest bowiem stan skóry, skupiamy się na wypoczynku, przebywaniu na świeżym powietrzu.

Opalenizna to efekt działania promieniowania słonecznego – aby się pojawiła, potrzebne jest światło docierające do głębokich warstw skóry. Jeśli chcemy cieszyć się opalenizną dłużej, należy stosować balsamy utrwalające opaleniznę i łagodzące. Warto także wzbogacić dietę o produkty z beta-karotenem np. marchewkę. Rozwiązaniem są też tabletki z beta-karotenem – te należy jednak stosować zgodnie z zaleceniami producenta. Suplementację można rozpocząć nawet przed wakacjami – wtedy beta-karoten dodatkowo będzie dobrze chronił naszą skórę przed negatywnym wpływem promieniowania słonecznego. Optymalnym rozwiązaniem zdaniem specjalistów jest tzw. pielęgnacja w trzech krokach.
Po pierwsze, pozbawmy się zrogowaciałego naskórka. Zalecany jest peeling – można go wykonać zarówno w domu, jak i w profesjonalnym gabinecie. Należy wykorzystać owoce, warzywa zawierające hydroksykwasy – ogórek, awokado, truskawki. Dobry będzie delikatny peeling enzymatyczny, a w miejscach, gdzie skóra jest bardziej zgrubiała – na stopach, łokciach – peeling typu scrub.
Drugi krok to dostarczenie skórze antyoksydantów. Wskazane jest zapewnienie skórze witaminy A, E, C, flawonoidów. Tutaj też sprawdzą się owoce i warzywa – szczególnie awokado.
Trzecim krokiem jest nawilżanie i natłuszczanie skóry. Z tym zadaniem dobrze poradzą sobie emolienty – preparaty stosowane w chorobach alergicznych skóry, u dzieci z chorą skórą. Zawierają obie warstwy – nawilżającą i natłuszczającą, przy czym nie zatykają porów.

Dodatkowo pomocą będą olejki – z awokado, wiesiołka, słodkich migdałów, kiełków pszenicy, jojoby, orzeszków macadamia. Trzeba jednak uważać bo olejki mają tendencję do zatykania porów, dlatego rekomendowane są sporadycznie. Gdy skóra odzyska równowagę, należy się z nich wycofać.

fot. Shutterstock

Problemy psychiczne

Typowym objawem jest niechęć i przygnębienie wywołane perspektywą powrotu do pracy. Pojawia się też przerażenie na samą myśl o konieczności spędzenia w biurze całego dnia. Wszystkiemu towarzyszy ciągłe zmęczenie, ból głowy i problemy ze snem. Innym objawem obniżonego nastroju są kłopoty z koncentracją. Mogą pojawić się problemy ze skupieniem na czymkolwiek uwagi, a wszystkie obowiązki odkładane są na później. Depresja pourlopowa u niektórych osób mija samoistnie. W części przypadków niezbędny jest jednak kontakt z psychologiem, który pomoże uporać się z tą przykrą dolegliwością. Powodów powakacyjnej chandry może być wiele. Jedną z przyczyn może być zbyt krótki urlop. Organizm nie miał szansy w sposób efektywny wypocząć i nabrać koniecznej energii. Innym powodem gorszego samopoczucia są dostrzegalne zmiany w przyrodzie. Żółte liście opadające z drzew, ochłodzenie i coraz krótsze dni mogą wpływać na obniżenie nastroju – zwłaszcza, gdy urlop spędzano w „gorących” krajach, a po powrocie do Polski pojawi się typowo jesienna aura.

Istnieje wiele przepisów na to, by zminimalizować efekt przykrego powrotu do codziennych obowiązków po leniwym okresie wakacji. Doktor Michael Woodward, amerykański psycholog z Center for Leadership na Florida International University, w wywiadzie dla Huffington Post zaleca na przykład planować kilka małych urlopów w roku, a nie jeden długi. Inna ważna kwestia jego zdaniem to zorganizowanie niedużych, pozytywnych aktywności, które oderwą nas od zawodowej codzienności. W pokonaniu powakacyjnego dołka powinno pomóc również wspominanie wakacji, przeglądanie zdjęć, rozmowa o zabawnych sytuacjach z bliskimi itp. A na biurku koniecznie powinno stać cokolwiek, co przypomina miniony urlop.
Najczęściej eksperci proponują 6 sposobów na poradzenie sobie z pourlopową depresją:

1. Zaplanuj urlop w taki sposób, by mieć po powrocie przynajmniej jeden dzień wolnego. Postaraj się uniknąć sytuacji, w której jeszcze wczoraj leniuchowałaś na plaży, a dziś musisz spędzić osiem godzin w biurze. Taka nagła zmiana może źle odbić się na Twoim organizmie. Jeden dzień wolnego po powrocie z urlopu pozwoli Ci nie tylko na spokojne rozpakowanie walizek, ale też na łagodne „przestawienie się” z trybu wakacyjnego na codzienną rutynę.

2. Uzgodnij z szefem, by w pierwszy dzień po urlopie dał Ci taryfę ulgową. Jeszcze przed wakacjami, porozmawiaj ze swoim przełożonym o pierwszym dniu po urlopie. Wyjaśnij, że powrót do codziennych obowiązków nie zawsze jest prosty, dlatego możesz potrzebować dzień lub dwa pracy na „na zwolnionych obrotach”.

3. Zaakceptuj gorszy nastrój tuż po powrocie do pracy. To normalne, że w pierwszych dniach po urlopie możesz odczuwać lekkie rozleniwienie, gorszy humor czy spadek nastroju. Nie staraj się ich na siłę zwalczyć.

4. Pierwszego dnia w pracy zajmij się czymś prostym i niewymagającym dużej koncentracji. Daj sobie czas na to, by stopniowo wdrożyć się w nowy tryb. Nie wpadaj od razu w wir obowiązków. W pierwszych dniach pracy ustal listę najważniejszych zadań i skup się na nich. Zaległości nadrabiaj powoli, ale systematycznie.

5. Wypoczywaj aktywnie po pracy. Postaraj się o chwilę przyjemności. Idź na basen, rower, zrelaksuj się. W ten sposób przywołasz przyjemne wspomnienia z wakacji.

6. Skorzystaj z profesjonalnej pomocy. Jeśli przykre objawy nie ustępują, wybierz się do psychologa lub terapeuty.

Mimo tych nieprzyjemnych problemów, jakie mogą się zdarzyć po wakacjach i przerwie urlopowej, najważniejsze jest to, by nie zapomnieć o przeżytych w tym okresie wspaniałych chwilach i przygotować się na kolejne, które zapewne już wkrótce nadejdą.

dr n. med. Mateusz Kuczabski

Dyrektor SPZOZ Piastun

Zdjęcie tytułowe: fot. Shutterstock